نمایش نوار ابزار

دکتر اسعد شیخ الاسلامی تاریخ شفاهی هفتاد ساله کردستان

نوشتن در باره مردی که از یک خاندان علمی وعرفانی پرورش یافته دشوار است .خانواده ای که همیشه منشأ خدمت و محل مراجعه خاص وعام بوده اند .اینجانب از سال شصت ودو که وارد دانشکده الهیات شدم هم با جناب آقایـدکتر شیخ الاسلامی وهم با مرحوم شیخ الاسلام بزرگ آشنا شدم,هرچند قبلا اسم مرحوم سید محمد شیخ الاسلام را از زبان مرحوم پدرم شنیده بودم وامضای ایشان را بر روی برگه ی اجازه اجتهاد وافتای که با مرحوم مفتی به فارغ التحصیلان مدارس سنتی می دادند دیده بودم.
در سال شصت ودو که به عنوان اولین دانشجوی اهل سنت پس از انقلاب وبازگشایی دانشگاه ها وارد دانشکده الهیات شدم ,اولین کاری که کردم جستجوی استاد شیخ الاسلام بود وچون قبلا به من گفته بودند که سید است من هم پس لزـبرخورد با یک روحانی سید بلافاصله از او پرسیدم شما آقای شیخ الاسلام هستید؟ ایشان ضمن برخورد بسیار محترمانه گفتند که من شیخ الاسلام نیستم ومرا به اتاق اقای دکتر شیخ الاسلامی بردند ومن هنگامی که وارد شدم باور نمی کردم چون انتظار داشتم که معمم باشند .بلافاصله پس از احوالپرسی پرسیدم شما آقای شیخ الاسلام نیستید؟ ایشان در پاسخ گفتند من پسر ایشان هستم واو باز نشسته شده اند .من هم پس ازـمعرفی خودم ودلایل رفتن به دانشکده الهیات را برایشان توضیح دادم ,از آن زمان رسما در سلک دانشجویان ایشان در آمدم وچون من تنها دانشجوی اهل سنت بودم در س های فقه وکلامم را در نزد ایشان شروع کردم ,یعنی کلاس ما با یک شاگرد شروع شد .هرچند با علاقه وانگیزه رشته الهیات را انتخاب نموده بودم ولی باور کنید حضور ووجود دکتر شیخ الاسلامی یکی از مشوقان من در ادامه این رشته بود واگر وجود دکتر واخلاق حسنه وتواضع وفروتنی ایشان نمی بود به سبب جو وفضای سنگین حاکم بر دانشکده هر لحظه احتمال انصراف از تحصیل را داشتم .زیرا در آن جو وفضای تنهایی ونیز وضعیت روحی وخانوادگی واز دست دادن بهترین عزیرانم وحالت افسردگی وغمگینی رفتن به اطاق آقای دکتر ونوشیدن چای واحوالپرسی وبحث قضایای کردستان وایران موجب تسلی ودلداری وآرامش من می شد.
حضور دکتر در دانشکده مانند یک تکیه گاه محکمی برای من بود وبه سبب رفت وآمد اساتید وشخصیت های دیگر وآشنای من با آنان بر انگیزه وشوق من در ادامه تحصیل در رشته الهیات می افزود .
کرسی فقه شافعی که به وسیله مرحوم شیخ الاسلام تاسیس وپس از بازنشستگی ایشان از سوی آقای دکتر فعالیتش را ادامه داد .یکی از محل های مراجعه علاقمندان وعلمای مدارس سنتی بود وعلاوه بر مراجعه کنندگان ازـشهرستان های مختلف به سبب سابقه فعالیت آقای دکتر بسیاری از اساتید قدیمی مانند مرحوم دکتر جواد مشکور ,دکتر حایری یزدی ,دکتر کسایی,دکتر شیرازی ,حجتی کرمانی ودکتر فیض ودیگران همیشه در اطاق دکتر حضور پیدا می کردند.که گاهیـبحت های علمی وگاهی به ذکر خاطرات می پرداختند.
آری وجود دکتر در دانشکده الهیات مایه دلگرمی جوانان علاقه مند به آموزش دروس دینی به صورت آکادمیک شد واز شهرهای مختلف افراد زیادی به دانشکده آمدند که در نتیجه موجب تاسیس رشته فقه شافعی در مقطع کارشناسی وسپس ارشد ودکترا شد که ده ها نفر فارغ التحصیل در این رشته محصول ومیوه درختی هستند که سید محمد شیخ الاسلام ودکتر اسعد شیخ الاسلامی آن را کاشته بودند.
اینجانب که افتخار شاگردی ایشان را از مقطع لیسانس تا دکترا داشته ام ,علاوه بر تعلم وتتلمذ در محضر ایشان از اخلاق وحمایت های مادی ایشان نیز بهره برده ام.
دامنه خدمات آقای دکتر به کردها واهل سنت چنان گسترده است که نمی توان در چندین صفحه بیان کرد .اما فارغ التحصیلان گروه فقه شافعی واشتغال آنان در ادارات ومراکزـمتعدد ویا پرداختن به شغل معلمی واستادی دانشگاه از آثار ونتیجه زحماتی است که جناب دکتر با تلاش وزحمات متوالی خود جامعه را از خدمات آنان بهر مند نموده است.
آقای دکتر هرچند مال ومنالی برای خود بر نگزیده است اما پرورش شاگردان فراوان وحفظ کرسی فقه شافعی وامتحان روحانیون اهل سنت که موجب انقلاب عظیمی در سبک زندگی وتعلیم وتعلم اساتید وطلاب شد ,یک بار دیگر موجب رویکرد جدید این قشر به مطالعه وبررسی کتاب های قدیم وجدید واندوختن مطالب علمی فراوان شد .سیل مراجعه طلاب وعلما ازجنوب وشمال تا شرق وغرب وحضور در مراکز علمی واداری ویک نوع احساس بی نیازی از مردم ورفتن در مسیر استغناء یکی از باقیات صالحات دکتر است که سال ها آثارش همچنان می ماند .
یکی از ویژگی های دکتر که همیشه آموزنده ومهمتر از بحث آموزش است ,اخلاق ورفتار ایشان است که از لحاظ تربیتی مهمترین تأثیر را داشته است .من هرگز دکتررا در مواجهه با مراجعه کنندگان فراوان عصبانی واخمو ندیده ام ,تواضع وفروتنی با همگان ودر عین صراحت لهجه یکی از اوصاف پسندیده استاد است.
اگر شخص دیگری به جای دکتر شیخ الاسلام با جایگاه خانوادگی شیخ الاسلام بودن ,رفاه مادی ووضعیت مالی ,مرتبه علمی دانشگاهی ونفوذ معنوی وخانوادگی برخوردار می بود شاید اخلاق وبرخورد دیگری می داشت.اما شیخ هیچگاه احساس تکبر نمی کند وبه دیگران اعم از دانشجو ومراجعان فخر نمی فروشد بلکه چونان فرد ساده وبی ادعایی در رفتار وگفتارش خودرا نشان می دهد .
شیخ فردی سیاست باز وسیاسیکار نبوده است باوجود اینکه زمینه فعالیت در میدان سیاست را داشته است ومی توانسته به بالاترین منصب چه قبل ازانقلاب وبعد از انقلاب برسد ,اما هیچگاه چنین پیشنهادهایی را نپذیرفته است وهرگز به دنبال وزارت ,سفارت ونمایندگی نرفت بلکه کرسی تدریس وتعلیم ومذاکره وگفتگورا بر آن ها ترجیح داد .دکتر به سبب انتساب به خانواده شیخ الاسلام وخانواده عرفانی شهبازی بهترین فرصت را برای مرید پروری داشت ,اما هیچ وقت وارد این عرصه نشد واز سودا گری در بازار دین ابا کرد ودر زمینه عقاید فردی حنیف وپاکدین وبدور از خرافات وپیرایه ها زندگی را به سر برد .
شیخ هم فردی حوزوی وهم دانشگاهی است ,یعنی هم مراحل اموزش سنتی را پشت سر گذاشته وهم دوره های تعلیمات مدرن را به خوبی فراگرفته است .شاگردی بزرگانی مانند ملامحمود مفتی ,علامه مصطفی زلمی وبدیع الزمان کردستانی ونیز اساتید دانشگاه مانند استاد شهابی ,فروزانفر,پورداود ,تقی زاده ,زرین کوب ,فاضل تونی وذبیح الله صفارا در کارنامه علمی خود دارد وقطعا شاگردان زیادی را هم پرورش داده که امروز جزء مفاخر علمی هستند .علاوه بر آن هزاران نفر عالم وطلابی که در امتحان روحانیان اهل سنت شرکت نموده وایشان به عنوان ممتحن وطراح سؤال بوده اند به گونه ای شاگرد او محسوب می شوند.
شیخ دردوره اصلاحات مشاورت ریاست جمهوری را در امور اهل سنت پذیرفتند ودر این مدت با جدیت پیگیر مشکلات ومعضلات مختلف اقشار گوناگون این جامعه بودند وسفرهای مختلفی را به همه مناطق داشتند وبه خوبی از حقوق مردم دفاع نمودند .بارها با مسؤولان مختلف وحتی با کمیسیون اصل نود مجلس در باره مشکلات گزینشی جوانان ملاقات داشتند و در طول این دوره خدمات شایانی انجام دادند.
شیخ به سبب سلیم النفس بودن ودر ضمن حفظ مواضع سیاسی ومذهبی خویش همیشه محل مراجعه مسؤولان ومقامات بوده است و مدت زیادی هم عضو هیئت امنای دانشگاه هایـمنطقه غر ب کشور بوده ودر این مجموعه تلاش های زیادی را مبذول داشته است .استاد شیخ الاسلامی علاوه بر خدمات علمی وتربیتی به دانشجویان وتشویق آنان به ادامه تحصیل با تأسیس صندوق کمک به دانشجویان بی بضاعت بسیاری از دانشجویان نیازمند را تحت پوشش این صندوق قرار داده وآنان را از این لحاظ بهره مند نموده است.
شیخ مورد اعتماد همکاران دانشگاهی ومورد احترام اساتید واعضای هیئت علمی دانشگاه بویژه شهیدان مطهری ومفتح بوده است وتا زمان شهادت دکتر مفتح معاون ایشان بوده است .
شیخ علاوه بر نگارش وتألیف کتاب ها ومقالات راهنمایی چندین پایان نامه در دوره های مختلف را برعهده داشته است.
آنچه که شیخ را از دیگران متمایز می کند , حافظه قوی وثبت خاطرات ریز ودرشت در گنجینه خاطرات خودش می باشد ومن تاکنون کمتر کسی را دیده ام که اینگونه دقیق وعمیق خاطرات وحوادث مختلف را ثبت وضبط نموده باشد که بحمدالله در چندین جلسه ضبط ومکتوب شده اند .شیخ همه جزئیات دیدارها ی خودرا با اشخاص وصنوف مختلف از بر دارد ,یعنی دکتر مجموعه از تاریخ شفاهی کردستان است که متاسفانه کمتر مورد توجه تاریخنگاران و پژوهشگران این حوزه قرار گرفته است ومجلسش مملو از بیان لطایف ونکته های زیباست که حاضران را بر سر وجد می آورد .
حق جناب دکتر شیخ الاسلامی بسیار بیشتر ازاین است که در مقاله وکتابی ادا شود .دکتر یادگار راه ورسم وروشی است که در جامعه ما در حال هجران وفراموش سپردن است .یعنی سنت حجره ای وروش سنتی .روش تکریم واحترام ایتاد وشاگرد نسبت به هم .روش ابوحنیفه وار حمایت ودستگیری مادی ومعنوی استاد وبه قول مرحوم استاد دکتر محمد جواد مشکور که خطاب به شیخ گفتند تو خاتمة الفضلای کردستان وخانواده شیخ الاسلامی ها هستید .هرچند گفتن آن سخت وتلخ است اما باید بگویم که جناب استاد آخرین بازمانده ورهرو سنت شیخ الاسلامی در کردستان است که بارفتن ایشان هرچند از خداوند طلب عمرطولانی باعزت برایشان دارم این سلسله برچیده می شود واین واژه در قاموس سلسله مراتب علمای دینی منطقه کردستان حذف می گردد.
واما از باب تحدث به نعمت هم شده من خودم را موظف می دانم به عنوان کسی که از اولین روزهای رفتن به دانشگاه تا فارغ التحصیلی در مقطع دکترا که استاد راهنمایم بوده اند .در تمام ایام عمرم پس از قدردانی از زحمات مرحوم پدرم شهید حاج ملاعلی جلالی زاده قدردان زحمت ها وحمایت های مادی ومعنوی ایشان باشم واز اینکه به واسطه دکتر مفتخر به شاگردی مرحوم ابویشان وکسب اجازه علمی از ایشان شدم کمال تقدیر وتشکررا دارم واز خداوند متعال خواهان پوشاندن لباس عافیت وتندرستی بر وجود ذی جود ایشان هستم.
@drjalalizadeh60

دیدگاه ها