نمایش نوار ابزار

دولت و حاکمیت سخنان عبدالحمید را جدی بگیرند

گفت‌وگوی «آسمان آبی» با جلال جلالی‌زاده فعال سیاسی و دبیر شورای هماهنگی اصلاح‌طلبان کُرد

سیستان و بلوچستان به‌دلیل محرومیت‌های به جای مانده از گذشته، پراکندگی جغرافیایی و برخی نگا‌ه‌های فارغ از توسعه و همچنین قهر طبیعت که با خشکسالی ۱۵ ساله بستر بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی را محدود و محصور کرده است، امروز منطقه‌ای محسوب می‌شود که باید در حوزه سیاست‌گذاری بسیار مورد توجه واقع شود. این در حالی است که ضرورت حضور نمایندگان اهل سنت که عوامل اصلی تسهیل‌کننده و مروجان مدارا در منطقه هستند، در بدنه مناصب و قدرت عملا نادیده گرفته می‌شوند. برای گفت‌وگو پیرامون این موضوع با جلال جلالی‌زاده، فعال سیاسی و دبیر شورای هماهنگی اصلاح‌طلبان کرد به گفت‌وگو نشستیم و نظر او را در این باب جویا شدیم.

اخیرا مولوی عبدالحمید طی مصاحبه‌ای اعلام کرده گروه‌های افراطی و تندرو در سیستان و بلوچستان جایگاهی ندارند و در عین حال رفع تبعیض را ضامن امنیت این منطقه دانسته‌اند. شما نقش اهل سنت در این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

نقش رهبران دینی اهل سنت، در اعتدال و میانه‌روی و دوری از افراط و تندروی بسیار تأثیرگذار بوده است، ولی اگر همزمان به خواسته‌های اهل سنت توجه نشود و در رعایت حقوق شهروندی آنان اقدامات اساسی صورت نگیرد، از قضا ما نمی‌­توانیم رشد تندروی را چه در این منطقه و چه در میان سایر اقوام نادیده بگیریم.

یعنی از نظر شما این زمینه در سیستان و بلوچستان وجود دارد؟

بله همچنان که در بحث حمله به مجلس هم، این خطر احساس شد. من معتقدم که هم مولوی عبدالحمید و هم بعضی از فعالان سیاسی اهل سنت همیشه تلاششان بر این بوده که با دعوت مردم به مشارکت در انتخابات و حضور آن‌ها در پای صندوق‌های رأی، منش اعتدالی و اصلاح‌طلبی خود را به مسئولان نشان دهند. همیشه در مقاطع مهمی مثل انتخابات ما شاهد بودیم که اهل سنت تلاش کردند با حضور گسترده خود از راه‌های قانونی پیگیر مطالبات خود باشند، ولی متأسفانه ما همیشه با کم‌لطفی و بی‌توجهی مسئولان به اهل سنت به‌ویژه در دوره اخیر آقای روحانی، مواجه هستیم. من فکر می‌کنم خود همین اظهار‌نظر مولوی عبدالحمید شاید یک زنگ خطر باشد و اشاراتی به امکان بروز تندروی، چون به نظر من دیگر بعد همه تلاش‌هایی که مولوی عبدالحمید بین اهل سنت برای انتخابات صورت داد، دیگر حرف او برای حضور مجدد در انتخابات خریداری نخواهد داشت.

یعنی مشی دولت به‌گونه‌ای بوده که گروه‌های اهل سنت از مناطقی مثل سیستان که رأی داده‌اند، ممکن است که در ادوار بعد رویگردان شوند؟

بله من همین احتمال را می‌دهم. ببینید اهل سنت می‌آیند و در انتخابات رأی می‌دهند و تنور انتخابات را گرم می‌کنند، ولی بهره آن را دیگران می‌برند. خیلی از استانداران را داریم که به نظر می‌رسد حتی به آقای روحانی هم رأی نداده باشند، اما امروز آمده‌اند و بر سر سفره قدرت و منصب و مقام نشسته‌اند. چندین فهرست از سوی مولوی عبدالحمید و خود من که مسئول ستاد آقای روحانی در کردستان بودم ارائه شد، ولی حتی به یک نفر از آن فهرست از طرف دولت توجهی نشد؛ درحالی‌که به‌طور مثال در خود کردستان ۶ میلیون و نیم به آقای روحانی رأی دادند و اگر این رأی نبود رقیب پیروز می‌شد. من فکر می‌کنم بعد این رأی هیچ توجیهی برای مشارکت اهل سنت وجود ندارد؛ بنابراین با توجه به وجود حجم بالای بیکاری در مناطق سنی‌نشین که در کردستان ۲۹ درصد و در کرمانشاه ۳۶درصد و در سیستان و بلوچستان که بسیار بیشتر است و همچنین معضلاتی مثل فقر، قاچاق، اعتیاد و ناهنجاری‌های اجتماعی که هر روز شاهد گسترش آن هستیم؛ اگر دولت و حاکمیت رفتار و راهکار مناسب را اتخاذ نکرده و دل اهل سنت را گرم و آنان را امیدوار نکنند؛ من فکر می­‌کنم زمینه برای افزایش خشونت و تند روی در بین اهل سنت را فراهم خواهد کرد. مولوی عبدالحمید با این‌که خود بارها از طرف گروه‌های تندرو تهدید شده و در این چند سال بسیار هزینه داده، اما حرف‌ها و سخنرانی‌هایش همواره در جهت دعوت مردم به آرامش و میانه روی بوده است، ولی جوان بلوچ یا کرد یا هر جوانی که امروز با تبعیض و بی‌عدالتی مواجه است، دیگر حاضر نیست حتی حرف‌های مولوی عبدالحمید را هم بشنود.

یعنی به عقیده شما حتی با وجود عناصری مثل مولوی عبدالحمید، باز تهدید نفوذ گروه‌های تندرو وجود دارد؟

بله من این‌طور فکر می‌کنم. جوانانی که چند دوره است به انتظار برآورده شدن خواسته‌های مولوی عبدالحمید تمکین کرده‌اند، خواسته‌هایی دارند. بعد ما می‌بینیم که دولت حاضر نشد مولوی عبدالحمید را با این درجه محبوبیت، برای یک مراسم ساده تحلیف دعوت کند. او در این مدت بارها به تهران آمده، اما هنوز رئیس‌جمهوری و وزرا هیچ یک دیداری با او نداشته‌اند و همچنین البته با رؤسای ستادها.

خطر ظهور و بروز تندروی و نفوذ گروه‌هایی مثل داعش را نزدیک می‌بینید؟

بله با توجه به شکست داعش در سوریه و عراق طبعا زمینه انتقال و ترویج این اندیشه در ایران وجود دارد و جوانی که هیچ پشت و پناه و حامی ندارد و شغلی برای او در نظر گرفته نشده و دولت به او توجهی نمی‌کند، نیروی متراکم و انباشت شده‌ای است که مانند یک بمب هر لحظه امکان انفجار دارد. اگر حاکمیت بی‌توجه باشد بسیار خطرناک خواهد شد و ممکن است در دامن گروه‌های تندرو بلغزد که منابع مالی آنان را نیز تأمین می‌کند.

پیشنهاد شما برای مبارزه با این خطر که مناطقی مثل سیستان و بلوچستان را تهدید می‌کند چیست؟ چگونه می‌­توان به مقابله و ایمن‌سازی این مناطق به لحاظ سیاسی و فرهنگی پرداخت؟

دولت و حاکمیت باید سخنان مولوی عبدالحمید را جدی بگیرد. سخن او در باب عدم تبعیض، حرف دل تمام اقوام ایرانی است که نادیده گرفته می‌شوند. سیاست‌گذاری دولت باید به مناطق مرزی معطوف باشد، وقتی همه کانال‌های اقتصادی بسته است چون معضلاتی مثل فقر و قاچاق و خشکسالی در این منطقه آن‌قدر جدی است که زمینه برای خطر نفوذ تندروها آماده است؛ ما نباید منتظر روزی بنشینیم که حادثه‌ای اتفاق بیفتد. هیچ توجهی از طرف حاکمیت به اهل سنت نمی‌شود و هیچ مشورتی با نمایندگان و عالمان و فعالان سیاسی و مدنی اهل سنت صورت نمی­‌گیرد و این باعث می‌شود مردم دلسرد و بی‌تفاوت شوند و در انتخابات و فعالیت‌های مدنی شرکت نکنند. این خود عامل بروز تلاش‌های غیر‌مدنی و زیرزمینی خواهد شد و اگر این اتفاق بیفتد مقدمه ظهور خشونت است و دیگر قابل کنترل نیست. امید که دولت همه توان خود را بر احقاق شهروندی قرار دهد و در جهت نفی تبعیض و بی‌عدالتی گام بردارد.

آسمان آبي شماره ۱۱۲

دیدگاه ها