نمایش نوار ابزار

برخورد امنیتی با مطالبات قانونی اقوام، موجب شکاف بیشتر بین هموطنان می شود

6546341654اصطلاح حقــوق اقلیت هــا در بردارنــده دو مفهوم جدا از هم اســت. اول حقوق طبیعی فردی، به طور مثال درخواســت برای پذیرش هویت نژادی، قومی، طبقه ای، مذهبی، زبانی و یا اقلیت های جنسی است. دوم مصالحه حقوق مشترک برای گروه های اقلیت است. این اصطلاح همچنین امکان دارد که درخواســتی ساده برای حقوق فردی هرکسی باشــد، کسانی که شــامل یا قسمتی از رأی اکثریت نیســتند. جنبش های حقوق مدنی اغلب در پی تأمین حقــوق فردی که بر روی مبنای عضویت گروه اقلیت تکذیب نشده است، هســتند.

دولت حسن روحانی با انتخاب حجت الاســلام علی یونسی دستیار ویژه رئیس جمهور در امــور اقــوام و اقلیت های دینی و مذهبی گام مهمی را در جهت استیفای حقوق اقلیت های متکثر قومی، مذهبی و … در کشور برداشت. بدون تردید می توان دولــت اعتدال گــرای روحانــی را دراین مورد پیشــگام و پیشــقراول مورد اقلیت ها درایران دانست. با توجه به اینکه در وضعیت کنونی بحث حقــوق اقوام در ایران حساسیت های خاص خود را دارد، داشتن یک نهاد دولتی که بتواند به نوعی در جهت اســتیفای حقوق حقه اقلیت ها گام بردارد، حائز اهمیت است. چگونگی اهمیت رسیدگی به حقوق اقلیت ها را با دکتر «جلال جلالی زاده» نماینده پیشین مجلس مورد بررســی قرار داده ایم که از نظر می گذرد.

توجه بــه حقوق اقلیت ها در منشــور حقوق شــهروندی که به تأیید رئیس جمهوری نیز رسیده است، نگاه شما به مسئله حقوق اقلیت ها چگونه است؟

جامعه ایرانی از دیرباز در زمــره متنوع ترین جوامع از نظر ترکیب قومی و مذهبی بوده است. در طول تاریخ این سرزمین، حکومت ها و دولت های مختلف سیاست های متفاوتی را در قبال این گروه های قومی و مذهبی در پیش گرفته اند. قانون اساسی جمهوری اســلامی ایران را می توان یکی از مهمترین پشتوانه های حقوقی نگاه یکسان به شهروندان ایرانی فارغ از ریشه های قومی و مذهبی این شهروندان درنظر گرفت. با وجود شناسایی حقوق بر حق اقلیت ها در قانون اساسی و قوانین عمومی کشور، طی سال های اخیراقلیت ها در برخی موارد دراحقاق حقوق خود، با چالش هایی مواجه بوده ا ند. اهتمام دولت یازدهم و شخص حسن روحانی رییس جمهوری در توجه به خواسته های اقلیت ها در انتصاب علی یونســی به عنوان دستیار ویژه رییس جمهوری در امور اقلیت ها نمود یافت. همچنین اقدام دولت یازدهم در تدوین و ارایه پیشنویس منشــور حقوق شــهروندی، موضوع اقلیت ها را به عنوان یکی از مهمترین مولفه های حقوق شهروندی بیش از پیش در مرکز توجه قرار داد.

ظرفیت هــای نهفته در قانون اساســی جمهوری اسلامی را چگونه ارزیابی می کنید و آیا از درون آن می توان به حقوق اقلیت ها رسید؟

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران فصل مستقلی را به حقوق شهروندی اختصاص نداده است، اما در اصول متعدد مانند اصول ۱۲، ۱۳ و ۱۶ به ویژه در فصل سوم و در اصل ۱۹، حقوق اقلیت ها را مورد توجه قرار داده اســت. فصل سوم قانون اساسی مســایل حقوق شهروندی و حقوق ایرانی هــا و هموطنان ایرانی را به صورت جامع مورد توجه قرار داده است. اگر همین اصول قانون اساسی اجرا می شــد، می توانست بســیاری از مشکلات کنونی کشور ما را حل کند. مشــکل ما در قانون اساسی نیست، نقص در عملکردها واجراها موجب به وجود آمدن مشکل تضییع حقوق مردم بویژه اقلیت ها شــده است. اما آنچه برای حسن روحانی رییس جمهوری و تیم ایشان مطرح است، تاکید و پافشاری زیاد بر اجرای اصول قانون اساسی است که مسوولیت اجرای آن به رییس قوه مجریه سپرده شده است. این مســاله می تواند بسیاری از اصول منشور حقوق شهروندی را پوشش بدهد و همچنین مکمل ماده واحده ای باشــد که در همین رابطه در مجلس ششم به تصویب رسید.

سندی که مربوط به حقوق شهروندی بود را به لحاظ محتوایی چگونه می بینید؟

مسایل فرهنگی اقلیت ها باید در منشور مورد توجه قرار گیرد. حق استفاده از زبان محلی، حق خواندن و نوشتن، تحصیل زبان در مدارس و همچنین دانشــگاه ها، امکان تحصیل در رشته های مختلف برای اقوام، توجه به آداب و رسوم اقوام، رفع محرومیت از مناطقی که اقلیت ها در آن زندگی می کنند و همچنین رفع تبعیض در مورد مسایل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی که در این مناطق مشهود است باید در منشور لحاظ شود.

از هر منظری که به حقوق اقلیت های قومی در کشور نگاه کنیم، حتی ذهنیت خود مردم هم در پاره ای مواقع به نوعی امنیتی است، در این مورد نظر شما چیست؟

سال ها است که همه اقوام دراین کشور در کنار یکدیگر زندگی می کنند. همه اقوام همواره از جنبش ها و نهضت های ملی دفاع کــرده اند؛ از جنبش مشــروطیت گرفته تا نهضت ملی شدن صنعت نفت. همه ایرانی ها متشکل از اقوام و مذاهب گوناگون در جریــان جنگ تحمیلی از مرزهای این کشور دفاع کردند، پس از جنگ هم کسی ادعا نکرد که من سهم بیشتری داشتم، همه سهیم بودند. اما متاسفانه وقتی که ازبحث حقوق شهروندی و حقوق برابرصحبت به میان می آید، افرادی که احســاس می کنند با طرح حقوق برابر شــاید به نوعی امتیازات یا سهم آنها کم بشــود، این مســاله را به صورت امنیتی تلقی می کنند و موجب شــکاف بیشــتر بین هموطنان می شوند وگرنه حقوق برابر منجر به کاهش امنیت نمی شود.

با توجه به اینکه پتانسیل و ظرفیت های موجود در قانون اساسی کشور در مورد حقوق اقلیت ها را مثبت ارزیابی می کنید، فکر می کنید موانعی بر سر راه اجرایی کردن این قوانین وجود دارد؟

هر وزارت خانه و هر نهادی باید به رعایت اصول قانون اساســی به ویژه اصول مربوط به اقلیت ها موظف شــود و نظارت گسترده ای بر اجرای این اصول اعمال شود. مثلا در مورد اصل ۱۹ قانون اساســی که می گوید همه ایرانی ها مساوی هســتند، باید هیات یا گروهی تشکیل شود و بررســی کند که در کدام منطقه، کدام نهاد و سازمانی تبعیض وجود دارد؟ در کجــا و در چه مــواردی برابری و عدالت نقض شــده اســت؟ باید بر روی این مساله کار کارشناســی انجام بگیرد و گزارشــی درا ین خصوص به رییس جمهوری که مســوول اجرای قانون اســت ارایه شود. یا مثلا در مورد اصول ۱۵ قانون اساسی نیز به همین شکل. اصل ۱۵ قانون اساسی می گوید زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اســناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مــدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است. در این رابطه باید گروهی تشکیل شود و بررسی کند که آموزش و پرورش و آموزش عالی در این مهم تا چه اندازه کوتاهی کرده انــد، یا چرا وظایف خود را به درستی انجام نداده اند. سپس در سطح کلان مدیریت کشور سازوکاری در نظر گرفته شود تا این دستگاه ها را به اجرای وظایف خود موظف کنــد. اجرای اصول قانونی در رابطه با اقلیت ها، نتیجه مثبتی خواهد داشت. اگر به فرض یک دوره آموزشی را در استان های مختلف چون سیستان وبلوچستان، کردستان و مناطقی مثل ترکمن صحرا آغاز شود و درا ین دوره آموزشی تدریس کتاب ها و جزوه های لازم به زبان محلی همان مناطق در دستور کار قرار گیرد، به طور حتم نتیجه آن، چیزی جز رضایت و اعتماد بیشتر مردم نخواهد بود. همچنین مقبولیت نظام دراین مناطق بیشتر خواهد شد و وحدت و برادری به طور روزافزونی در جامعه ما بیشتر خواهد شد.

نوآوران
مطالب مشابه
دیدگاه ها

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.